Emigracioni në vend ka shënuar një cikël rritës pas vitit 2017. INSTAT evidenton se nga viti 2011-2022 janë larguar 7.5 % e popullsisë së vendit ose 213,748 persona. Sipas një studimi të vitit 2020 nga Qendra për Studime Ekonomike dhe Sociale me studentë, zbuloi se 79% e studentëve shqiptarë dëshirojnë të largohen nga vendi në raport me 65% në vitin 2018. Nga ana tjetër, 95% e atyre që studiojnë jashtë nuk dëshirojnë të kthehen.
Ka dhe një kategori tjetër, kryesisht ata që largohen ilegalisht, që përfshihen në botën e krimit dhe punojnë në të ashtuquajturat “shtëpi bari”. Sipas të dhënave nga Ministria e Brendshme në çdo 10 shqiptarë që deportohen nga Britania e Madhe, 6 punojnë në ‘shtëpi bari’.
Sipas The Telegraph në kufijtë e Anglisë, këtë vit kanë hyrë dyfish më shumë shqiptarë, krahasuar me vitin e kaluar.
Shumë nga të rinjtë që planifikojnë të largohen nga vendi për të studiuar jashtë vendit kanë nxitës prindërit. Anketa tregon thuajse 2/3 e prindërve që duan të çojnë për studime maturantët jashtë u përkasin profesioneve(mjekë, inxhinierë, juristë etj.), nëpunës të administratës shtetërore, biznesmenë, menaxherë, drejtorë ose biznesmenë.
Arsyet pse largohen dhe degët që duan
Maturantët që dëshirojnë të studiojnë jashtë vendit, në krahasim me ata që dëshirojnë të studiojnë në Shqipëri, preferojnë më shumë ‘shkencat kompjuterike, informatikë dhe elektronikë’, ‘inxhinieri dhe ndërtim’ dhe ‘shkencat natyrore’ (biologji, fizikë, matematikë).
Tri arsyet kryesore janë dëshira për një karrierë ndërkombëtare (24.6%), sigurimi i një pune dhe page më të mirë në rast se rikthehen në Shqipëri (20.4%) dhe cilësia e ulët e universiteteve shqiptare (17.7%).
79% e studentëve të zhgënjyer, duan të largohen
Studiuesit kanë pyetur 1.650 studentë në të gjitha universitetet në vend, mosha mesatare e të cilëve ishte 22 vjeç. Rezultatet treguan se 79% tyre që studiojnë në Shqipëri, synojnë të emigrojnë jashtë vendit. Synimi për të emigruar lidhet me përfytyrimin që kanë studentët për të ardhmen. Nga njëra anë, ai është një pasqyrim i gjendjes reale ekonomike, sociale e politike në Shqipëri dhe, nga ana tjetër, i mundësive potenciale në vendin pritës.
91% e studentëve të Mjekësisë dhe 84% të TIK, duan të largohen
Synimi për të emigruar është më i lartë te disa grupe studentësh në fusha të caktuara, si studentët e mjekësisë (91.5%) dhe infermierisë (83%), të informatikës (84.4%), të inxhinierisë (79.2%) dhe arkitekturës, çka shpjegohet me mundësitë më të mëdha të punësimit në vendin e dëshiruar të emigrimit.
Sipas të dhënave të INSTAT në universitetin e mjekësisë vazhdojnë studimet e larta 3 mijë e 429 studentë. Pasi mbarojnë universitetin, vetëm 15% e tyre mund të arrijnë të sigurojnë një vend pune.
Arsyet e emigrimit, dominon faktori ekonomik
Studiuesit shprehen se, tri janë grupet e faktorëve që shtyjnë studentët të emigrojnë nga Shqipëria. Grupi i parë lidhet me faktorë ekonomikë, siç janë përmirësimi i standardeve të jetesës, gjetja e një vendi pune, kushtet e punës, kërkimi i një karriere ndërkombëtare dhe një sistem më i mirë i sigurimeve sociale.
Vendet me të preferuara, Gjermania, SHBA-ja dhe së fundmi Anglia.
Vendet kryesore ku maturantët shqiptarë dëshirojnë të studiojnë, të renditura sipas rëndësisë, janë Gjermania 31.1%, SHBA 13.8%, Italia 11.4%, Mbretëria e Bashkuar 10.4%, Franca 7.7%, Zvicra 3.7%, Turqia 2.9%, Greqia 2.7%, Holanda 2.1% dhe Austria 2.1%.
Ndërsa sipas të dhënave të tjera, numri i emigrantëve qv po shkojnë drejt Anglisë është dyfishuar këtë vit, krahasuar me vitet e tjera.
Studentët shqiptarë jashtë, 95% nuk duan të kthehen
Në anketën e zhvilluar me studentët jashtë vendit, gjetën se gati 95% e tyre planifikojnë të qëndrojnë në vendet e studimeve pas përfundimit të shkollës.
Bizneset, të alarmuara nga mungesa e punonjësve, po vuajnë të gjithë sektorët
Mungesa e fuqisë punëtore është kthyer në një problem madhor për të gjithë sektorët. Përfaqësuesit e industrisë kryesore në vend pohuan se përveç ambientit jo shumë favorizues për sipërmarrjet, mungesa e fuqisë punëtore është kthyer në një sfidë për të cilën zgjidhjet janë të vështira. industria fason, bujqësia dhe turizmi kanë filluar të vuajnë më së shumti mungesën e punonjësve. Por ankesa janë vërejtur në të gjithë sektorët, sidomos në shërbimet publike të mjekësisë, shkruan Monitor.
Paga mesatare dhe minimale në Shqipëri më 2021
Sipas të dhënave nga INSTAT, paga mesatare mujore për të punësuarit në vitin 2022 është 60, 666 lekë. Paga mesatare për të punësuarit në sektorin publik është 68 245 lekë. Paga mesatare për sektorin privat 57, 327. Paga minimale është 32.000 lekë.
Në tetor kryeministri Edi Rama ka lajmëruar një rritje të pagës minimale në 34.000 lekë.
