Pas tre vitesh shtyrje, për shkak të arsyeve teknike dhe shqetësimeve për privatësinë, nga data 12 tetor do të hyjë në fuqi në aeroportet evropiane sistemi i ri i identifikimit biometrik për qytetarët nga vendet e treta, (jo-BE) që nuk kanë nevojë për vizë për të hyrë në Bashkimin Evropian.
Kjo rrjetë kamerash dhe programesh software quhet Entry/Exit System (EES) dhe do të zbatohet gradualisht: funksionimi i plotë parashikohet për prillin e vitit 2026.
Çfarë do të ndryshojë për udhëtarët?
Për qytetarët e BE-së nuk do të ketë asnjë ndryshim. Sistemi i ri është menduar vetëm për udhëtarët jashtë BE-së, që nuk kanë nevojë për vizë, si p.sh. ata që vijnë nga Britania e Madhe, SHBA, Izraeli, Japonia, Brazili dhe vende të tjera, të cilët hyjnë apo dalin nga zona Shengen për qëndrime afatshkurtra – deri në 90 ditë brenda një periudhe 180-ditore.
Sistemi EES synon të lehtësojë radhët në kontrollet kufitare, sepse zëvendëson vulosjen manuale të pasaportës me një kontroll tërësisht të digjitalizuar.
Regjistrohen të dhënat biometrike të udhëtarëve – shenjat e gishtërinjve, njohja e fytyrës, skanimi i irisit – së bashku me emrin, datën dhe vendin e hyrjes/daljes.
Regjistrimi paraprak
Që sistemi i ri të mund të përshpejtojë me të vërtetë kontrollet kufitare, udhëtarët nga vendet jashtë BE-së duhet më parë të kryejnë një regjistrim paraprak, i cili bëhet nëpër terminalet automatike, të vendosura në zona të dedikuara të aeroporteve apo pikave kufitare.
Procesi është i thjeshtë: terminalet skanojnë pasaportën, shohin shenjat e gishtërinjve dhe bëjnë një fotografi të fytyrës. Fëmijët nën 12 vjeç nuk janë të detyruar të japin shenjat e gishtërinjve.
Gjatë procedurës, udhëtarëve u bëhen katër pyetje të detyrueshme, përfshirë konfirmimin e adresës së qëndrimit dhe verifikimin e burimeve të mjaftueshme financiare, për të përballuar qëndrimin në zonën Shengen.
Sa zgjat regjistrimi?
Të dhënat e regjistrimit të hyrjeve dhe daljeve (si dhe refuzimet për hyrje) do të ruhen për 3 vjet. Dosjet personale me të dhëna personale do të ruhen një ditë më shumë.
Pas kësaj periudhe, të dhënat fshihen automatikisht dhe udhëtarët duhet t’i japin nga e para, herën tjetër që udhëtojnë.
Pse është futur ky sistem?
Qëllimi kryesor është përmirësimi i kontrollit të flukseve migratore drejt Evropës. Vit pas viti, menaxhimi dhe siguria e kufijve të jashtëm të BE-së është bërë përparësi për Brukselin.
BE-ja ka investuar shuma të mëdha për zhvillimin e kësaj teknologjie, 142 milionë euro janë ndarë për projektimin e sistemit. Tenderin e ka fituar një konsorcium i përbërë nga kompania amerikane IBM, ajo italiane Leonardo, dhe ajo franceze Atos.
