Shoqata e Ndërtuesve të Shqipërisë parashikon për vitin 2024 rritje mesatare të çmimeve të apartamenteve me 20% në Tiranë, pasi rritja e taksave, pas ndryshimit të çmimeve të referencës, do të ndikojë në kostot e ndërtimit.
Edhe për pronat në zonat bregdetare pritet të ketë shtrenjtim të çmimeve prej rritjes së taksave. Në fund të vitit 2023, Bashkia e Vlorës i propozoi për miratim Këshillit Bashkiak, rritjen e taksës së ndikimit në infrastrukturë nga niveli 4% në 6%.
Në ndërtim, kostot direkte nuk do të jenë më të larta, ndërsa ndikimi i taksave nga qeveria pritet të jetë në rritje. Nëse në Tiranë sot aplikohet maksimumi i taksës së ndikimit në infrastrukturë (8%), disa qytete, si p.sh., Vlora, kanë hedhur në diskutim rritjen e kësaj takse nga 4% aktualisht, në 6%.
Ndryshimet e çmimeve të referencës deri më sot kanë dhënë ndikim vetëm në qytetin e Tiranës, me rritjen e çmimit të referencës në gjithë territorin e kryeqytetit, që pritet të rrisë koston e ndërtimit mesatarisht 40% më shumë.
Sigurisht që kjo rritje kostosh do të shoqërohet me çmime më të larta. Çmimi do të rritet besoj mesatarisht me 20%”, thotë kryetari i Shoqatës së Ndërtuesve të Shqipërisë, Erjon Harizi.
Fluksi i ndërtimeve pritet të jetë i lartë dhe në kryeqytet. Në 5 vjet, përkatësisht periudha 2018-2022, sipas të dhënave të projektbuxhetit të vitit 2024, Bashkia e Tiranës ka mbledhur nga taksa e infrastrukturës për ndërtime të reja 32,9 miliardë lekë.
Arkëtimet nga kjo taksë kanë shënuar rritje pas vitit 2018. Në vitin 2022, nga kjo taksë, Bashkia më e madhe në vend arkëtoi 7,4 miliardë lekë. Arkëtimet e pritshme nga kjo taksë për vitin 2023 parashikohen në 7 miliardë lekë.
Parashikimet e arkëtimeve për këtë taksë, referuar të dhënave të projektbuxhetit, pritet të jenë në vlerën e 6,3 miliardë lekëve në vitin 2024. Në 2025-2026, arkëtimet do të jenë nga 6,5 miliardë lekë.
Në relacionin e projektbuxhetit, Bashkia e Tiranës nënvizon se planifikimi për arkëtimet e kësaj takse paraqet vështirësi, pasi realizimi është në varësi të aplikimeve, të cilat janë objekt i zhvillimit të tregut të pasurive të paluajtshme.
Për periudhën e planifikuar, të ardhurat nga kjo taksë parashikohet të mbështeten kryesisht në zhvillimet e reja që pritet t’i shtohen Tiranës në zonën e mirëplanifikuar të Bulevardit të Ri, ku është miratuar edhe Plani i Detajuar Vendor nga Këshilli Kombëtar i Territorit, që i hap rrugë zhvillimit.
Taksës së ndikimit në infrastrukturë nga ndërtimet e reja u nënshtrohen të gjitha subjektet që kërkojnë të pajisen me leje zhvillimore dhe leje ndërtimi për objekte banimi, administrative, prodhimi, shërbimi e të tjera.
Struktura e ngarkuar për këtë taksë është Drejtoria e Përgjithshme e Planifikimit dhe Zhvillimit të Territorit, e cila ndërkohë që pranon kërkesat, i shqyrton ato dhe pas miratimit nga titullari, kryen edhe zbardhjen e kësaj lejeje kundrejt arkëtimit më parë të vlerës sipas përcaktimeve ligjore.
Për ndërtuesit me kosto të pajustifikuara, sektori është ngarkuar edhe nga taksat e tjera, duke përfshirë taksën 3% të kontributit në strehimin social, taksimi i mbetjeve inerte.
Për këtë arsye, pas hyrjes në fuqi të rritjes së çmimeve të referencës mbi të cilën llogariten disa taksa, duke përfshirë taksën e ndërtesës, atë të ndikimit në infrastrukturë, taksën e infrastrukturës arsimore, në muajin shtator, në letrën që Shoqata e Ndërtuesve i dërgoi kryeministrit Edi Rama, sugjeroi rishikimin e metodologjisë për llogaritjen e taksës së ndikimit në infrastrukturë.
Ndërtuesit propozuan që vlera e taksës të llogaritet mbi koston e ndërtimit dhe jo mbi vlerën e çmimit të referencës së shitjes, e ndarë sipas zonave.
Ndër të tjera, ata ngritën edhe shqetësimin për taksën e dherave që prej 10 vitesh, sipas Shoqatës së Ndërtuesve, është praktikë e padrejtë, bazuar në vendimin e miratuar në vitin 2015 “Për miratimin e kërkesave për menaxhimin e mbetjeve inerte” dhe atij të 2005-s “Për miratimin e katalogut shqiptar të klasifikimit të mbetjeve”, sipas të cilave, subjektet ndërtuese detyrohen të depozitojnë në landfill-e kundrejt pagesës edhe dherat e pakontaminuara që vijnë nga gërmimet. Shoqata kërkoi edhe shfuqizimin e ligjit për kontributin e strehimit social, duke e cilësuar antikushtetues.
Për kryetarin e Shoqatës së Ndërtuesve, Erjon Harizi, rritja e kostove nga shumë taksa absurde mbi të cilën janë ngarkuar ndërtuesit do të vijojë të ndikojë te çmimet e shitjes për blerësit edhe në vitin 2024.
“Te lejet e ndërtimit, aplikohet taksa 3% për të pastrehët, në fakt nga kjo taksë nuk përfiton asnjë i pastrehë. Gjithashtu ka kosto të lartë edhe nga taksa e dheut që ndërtuesit paguajnë në landfill-et e licencuara, pra taksa e dheut të pakontaminuar.
Kjo është absurde, gjithashtu tarifa e vendosur është shumë e lartë. Edhe kjo taksë ka ndikimin e vet në çmimin e një apartamenti.
Ndërtimi kontribuon rreth 11% në Prodhimin e Brendshëm Bruto, por vitet e fundit vihet re rënie e fitimit nga viti në vit në sektorin e ndërtimit.
Kjo ka ardhur kryesisht prej 10-fishimit të taksave në sektorin e ndërtimit, duke sjellë kështu një rritje të konsiderueshme të çmimit të apartamenteve e për rrjedhojë, për një pjesë të popullsisë, blerja e një apartamenti bëhet mision i pamundur.
Rritja e taksave në fund ndikon mbi blerësin përfundimtar”, nënvizon z. Harizi. /monitor/
